تيره بارهنگ

دسته بندی : گیاهان دارویی

تیره بارهنگ

تیره بارهنگ که گیاهان آن وضع پراکنده در نواحی مختلف کره زمین دارند از 3 جنس و متجاوز از 200 گونه تشکیل می یابد. تعداد بیشتر گونه های آن نیز به جنس Plantago  تعلق دارد. گیاهانی عموماً علفی و بندرت دارای اعضای کم و بیش چوبی شده می باشند. در بین آنها انواعی که تعلق به جنس plantago  دارند و از آنها نیز کم و بیش استفاده های درمانی به عمل می آید. به دو صورت کاملا متمایز از یکدیگر دیده می شوند مانند آنکه گونه های متعلق به محیط های مرطوب عموما برگ های پهن و گسترده بر روی زمین ولی انواع متعلق به نواحی گرم و خشک برگ های با بریدگی های عمیق و منقسم و واقع در طول ساقه است.

نمونه هایی از بارهنگ:

اسفرزه:

گیاهی است علفی یکساله به ارتفاع 10 تا 35 سانتیمتر که به حالت وحشی در نواحی مختلف مدیترانه ، شمال افریقا و جنوب غربی آسیا من جمله ایران می روید.

خواص درمانی : از برگ اسفرزه در طب عوام به عنوان التیام دهنده زخم و جراحات استفاده به عمل می آید. دانه گیاهان مذکور اثر ملین دارد زیرا پس از جذب آب، تورم حاصل کرده به طور مکانیکی موجبات لینت و سهولت دفع مواد را فراهم می سازد.

از دانه گیاهان مذکور در رفع یبوست های مقاوم، نزله های مزمن، دیسانتری، اسهال های ساده ، درمان بیماری های مختلف ناشی از التهاب کلیه و مثانه و همچنین در خون آمدن از ریه استفاده به عمل می آید.

مقدار مصرف دانه 5 تا 15 گرم است.

در استعمال خارج از لعاب دانه گیاهان مذکور ، نوعی کولیر جهت رفع ورم چشم تهیه می گردد.

در صنعت از لعاب دانه این گیاهان استفاده های مختلف مخصوصا در تهیه آهار پارچه به عمل می آوردند.

محل رویش : در منطقه وسیعی از نواحی شمالی ایران ، گیلان، لرستان، اصفهان، فارس، تخت جمشید، لار، بندر انزلی

بارهنگ، رمحاج ولک

خواص درمانی: ریشه ، برگ و دانه این گیاهان اثر قابض و نرم کننده دارند و از آنها به عنوان تصفیه کننده خون، آرام کننده و رفع تحریکات در نزله های مزمن برونش ها ، نزله مجاری ادرار و دستگاه هضم ، رفع ناراحتی های آسم مرطوب ، اسهال های ساده، ورم مخاط دهان، درد دندان، و حتی درد گوش استفاده می گردد.

اطبای قدیم مانند S.Kniepp  و بعدا A.Dinand  و همکارانش ، فرآورده های بارهنگ را در فع خونروی های ریوی ، وجود خون در اخلاط ، بیماری های کبدی، زردی و برگرداندن غذا که با احساس سوزش در لوله مری همراه است، با اثر قاطع ذکر نمودند.

جوشانده دانه بارهنگ در رفع بیماری های التهابی کلیه و مثانه و مخصوصا وجود خون در ادرار ، موثر تشخیص داده شده است.

بارهنگ از گیاهانی است که ارزش درمانی آن در استعمال خارج خیلی بیشتر از مصارف داخلی آن است.

اگر برگ تازه بارهنگ به مدت چند ساعت در آب جوشیده قرار گرفته سپس قطعات آن بر روی زخم های بازگزارده شود، نه تنها زخم ها را از آلودگی حفظ می کند بلکه سرعت التیام و بهبود آن ها را باعث می گردد. در ایران نیز از برگ بارهنگ به همین منظور استفاده فراوان در التیام زخم ها به عمل می آید. تجربه نشان داده است که کمپرس و ضماد برگ بارهنگ ، اگر بر روی زخم های ملتهب اثر داده شود، معالجه سریع آنها را باعث می گردد.

جوشانده ریشه گیاه که با عسل شیرین شده باشد، اگر به صورت غرغره بر روی مخاط دهان اثر داده شود، ورم حلق و گلو را از بین می برد.

جوشانده بارهنگ مخصوصا اگر گل Melilotus officinalis و گل Centaurea cyanus   بدان افزوده شده باشد، به صورت حمام چشم در رفع ورم ملتحمه تاثیر مفید می نماید. برگ تازه و له شده بارهنگ اگر در محل گزیدگی زنبور ، زنبور عسل و پشه شدیداً مالش داده شود ، درد را تسکین می دهد و به نظر می رسد که اثر خنثی کننده بر روی سم حشرات مذکور داشته باشد.

محل رویش: در اطراف تهران، تبریز، کردستان، کرمانشاه ، لرستان، بروجرد، شیراز، خراسان، کاشان، اصفهان بلوچستان، و به طور کلی غالب نواحی ایران مخصوصا اگر محل رویش ، رطوبت کافی داشته باشد.

گروه محصولات ارگانیک ناسوت

 
کلمات کلیدی:

ایران ، مرودشت، منطقه کمرزرد، مجتمع کشت و صنعت گیاهان دارویی اسپاد رایمون پاسارگاد