تيره كاسني

دسته بندی : گیاهان دارویی

 

تیره مهمی از گیاهان گلدار پیوسته گلبرگ و شامل تقریبا 9000 جنس و متجاوز از 20000 گونه است که در تمام نقاط کره زمین حتی درمناطق مختلف یک ناحیه یافت می شوند. پیشینه انتشار آنها در نواحی معتدله و سرد کره زمین است.

در کشور ما نمونه های فراوانی از این گیاهان یافت می گردد که در همه نواحی پراکندگی حاصل نموده اند. در بین گیاهان این تیره انواع داروئی فراوانی متجاوز از 180 نمونه در دنیا وجود دارد.

گیاهان این تیره عموما علفی، یکساله یا پایا و بندرت به صورت درختچه های کوچک یا درخت های کوچک می باشند.

از اختصاصات این گیاهان آن است که عموما گلهایی مجتمع به صورت گل آذین کاپیتول دارند و این خود باعث می گردد که در همان نظر اول پی به تشخیص تیره این گیاهان برده شود.

میوه آنها به صروت فندقه و غالبا دارای یک دسته تار به اشکال مختلف در قسمت انتهایی ( پایوس pappus) و یا فاقد آن است. عده ای از گیاهان این تیره نیز میوه هایی پوشیده از زوائد قلات مانند و یا زوائد پوشیده از تارهای خشن دارند.

در زیر چند نمونه از گیاه کاسنی آورده می شود:

بابا آدم

گل گندم

گل رنگ

ریشه بابا آدم دارای اثر تصفیه کننده خون، زیاد کننده ترشحات صفرا ، مدر ومعرق است. مصرف آن نیز از قدیم الایام برای رفع نقرس ، رماتیسم ، رفع عوارض سیفلیس و امراض جلدی مختلف بین مردم معمول بوده ، به  یکدیگر توصیه می شده است.

ریشه بابا آدم به علت اثر مدر، دفع کننده اسیداوریک و تصفیه کننده خون که دارد در رفع خیز عمومی بدن، نقرس، سنگ کلیه، رفع جوش های صورت، دانه های غرور، بیماری های پوستی مختلف، سرخک و بطور کلی تبهای دانه ای، رماتیسم، قولنج های کبدی و نزله های ششی مزمن ، اثر معالج دارد. در بیماریهای مختلف از آن به عنوان یک داروی معرق و مفید می توان استفاده به عمل آورد. ریشه بابا آدم اثر  پایین آورنده قند خون دارد و در درمان دیابت می تواند مورد استفاده قرارگیرد.

اگر له شده ریشه تازه بابا آدم و یا جوشانده های غلیظ آن بر روی پوست بدن اثر داده شود کورک و اگزماهای خشک را بهبود می بخشد. بعلاوه جوش های صورت و دانه های غرور اولسرواریسی زانو و تومورهای خنازیری را شفا می بخشد.

مالیدن لوسیون های حاصل از جوشانده ریشه بابا آدم باعث تقویت پوست سر و جلوگیری از ریزش مو میگردد ضماد برگهای آن موجب تسکین درد در ورم حاد مفاصل و رفع ناراحتی ها و التهاب در بواسیر می شود.

جوشانده غلیظ ریشه از جوشاندن 3 مشت قطعات ریشه به مدت 20 دقیقه در آب تهیه می شود. در بعضی کتب علمی لوسیون حاصل از جوشانده یک مشت مخلوط ریشه بابا آدم  و آویشن ( مدت جوشاندن 5 دقیقه ) جهت جلوگیری از ریزش موی سر توصیه شده است.

محل رویش : گرگان ، آذربایجان، همدان، خراسان ، تهران ، جنوب ایران، کرمان

گل گندم

این گیاه در سرماخوردگی جهت رفع سرفه و در بیماریهای سینه بکار می رود.

برای تمام قسمت های گیاه اثر تب بر تصفیه کننده خون و ضد رماتیسم ذکر گردیده است. بعلاوه از آنها جهت رفع بیماری های کبدی ، زردی و بیماری های پوست استفاده به عمل می آید.

محل رویش: این گیاه در نواحی شمالی به طور کلی در منطقه وسیعی از نواحی مختلف ایران پراکنده است.

 

گل رنگ

گل و مخصوصا دانه ( میوه ) این گیاه دارای اثر مسهلی است. جوشانده 12 تا 24 در هزار آنها در آب و یا امولسیون مقدار 8 گرم دانه له شده آن در 125 گرم آب ، مصرف می شود. معمولا قبل از مصرف جوشانده مذکور، مقداری میوه ( دانه ) رازیانه یا انیس و یا آنژلیک، برای مخفی ساختن طعم تلخ و ناپسند جوشانده بدان می افزایند.

سابقا از این گیاه به عنوان محلل، نیرودهنده سلسه اعصاب و خلط آور در بیماری های سینه ( ذات الریه) و قاعده آور استفاده می شده است.

روغن حاصل از دانه این گیاه دارای اثر مسهلی است و در استعمال خارج نیز به صورت مالیدن بر روی عضو در رماتیسم و فلج مورد استفاده قرار می گیرد.

روغن مذکور برای بیمارانی که کلسترول خون آنها زیاد است می تواند قابل استفاده باشد. احتمالا در درمان تصلب شرائین، اثر مفید ظاهر می کند.

محل رویش: خراسان ، تبریز وتفرش ، آذربایجان، اصفهان ، حسین آباد در 25 کیلومتری شمال غربی داراب ، قزوین.

 

گروه محصولات ارگانیک ناسوت

 
کلمات کلیدی:

ایران ، مرودشت، منطقه کمرزرد، مجتمع کشت و صنعت گیاهان دارویی اسپاد رایمون پاسارگاد